Między podręcznikiem a powiadomieniem
Szkołę pamiętamy wszyscy. Teraz często poznajemy ją na nowo przez doświadczenia krewnych, dzieci i wnuków, które uczą się w świecie powiadomień, krótkich filmów i odpowiedzi generowanych przez AI. Jak w tych warunkach rozwijać samodzielność, skupienie i ciekawość? Temu służyło spotkanie blisko 50 dyrektorów szkół i placówek oświatowych z powiatu brzeskiego w Powiatowym Centrum Edukacji w Brzesku.
Jedną ze wskazówek można wypróbować od razu: przeczytaj fragment tekstu, zamknij książkę i opowiedz własnymi słowami, czego się dowiedziałeś. Następnie sprawdź, co pominąłeś lub pomyliłeś. Przywoływanie wiadomości z pamięci pomaga je utrwalać i ujawnia luki w rozumieniu. Przyda się uczniowi przed sprawdzianem, rodzicowi poznającemu nowe obowiązki zawodowe i seniorowi uczącemu się języka. Znajomo brzmiący tekst łatwo uznać za opanowany. Próba samodzielnego wyjaśnienia pokazuje, ile rzeczywiście potrafimy z niego odtworzyć.
Uwaga skacze, wiedza ucieka
Wiadomość, muzyka, podręcznik. Pozorna wielozadaniowość i znaczenie aktywnego przypominania były wątkami omawianymi przez psycholog i psychoterapeutkę Monikę Kaczkowską. Ekspertka zwróciła uwagę na przełączanie się między czynnościami oraz jego koszt dla uczenia się. Omówiła też znaczenie emocji, snu, ruchu i poczucia wpływu ucznia na własną pracę. To podpowiedź, by przy trudnościach z nauką przyjrzeć się jej warunkom. Co przerywa skupienie? Czy dziecko ma przestrzeń na odpoczynek? Takie pytania łączą codzienną pomoc w nauce z rozwijaniem samodzielności, na którą zwrócił uwagę gospodarz konferencji. – Jakiej szkoły potrzebuje dzisiaj młody człowiek, aby dobrze odnaleźć się w świecie jutra? – pytał Tomasz Gurgul, dyrektor Powiatowego Centrum Edukacji. Życzenia dla dyrektorów odniósł do doświadczeń ich podopiecznych: – A Państwa szkoły niech będą miejscami, w których młody człowiek może powiedzieć: Wiem, potrafię, rozumiem, mam wpływ i jestem gotowy na przyszłość.
AI dostaje zadanie. Kto sprawdza wynik?
Przygotowanie materiałów, opracowanie notatek, analiza wyników egzaminów – w takich zadaniach nauczycieli mogą wspierać narzędzia cyfrowe. Ich możliwości przedstawiły Katarzyna Ćwiąkała i Jolanta Sulma, pokazując rozwiązania Google i przykłady asystentów AI. Przy tworzeniu poleceń warto określić odbiorcę, cel, zakres i oczekiwaną formę odpowiedzi. Za wygodą pojawiają się decyzje dotyczące bezpieczeństwa. Jakie informacje można przekazać narzędziu? Kto sprawdzi wynik? Kto ma dostęp do szkolnych kont? Te pytania stawiał szkoleniowiec Łukasz Gomółka. Zaproponował też praktyczny sprawdzian przygotowania placówki: czy po awarii potrafi odzyskać dane i czy pracownik wie, komu zgłosić problem.
Zobaczyć więcej niż trudność
Uczeń może potrzebować pomocy w jednym obszarze, a w innym wykazywać duże możliwości. Rozpoznaniu pełniejszej historii służy ocena funkcjonalna, którą omówił dr Grzegorz Zelek. Obejmuje ona codzienne działanie dziecka, jego mocne strony, bariery w otoczeniu i efekty dotychczasowego wsparcia. Dla rodziny liczy się przełożenie tych obserwacji na pomoc odpowiadającą rzeczywistym potrzebom. O dialogu w sytuacjach konfliktu, skarg i napięć mówiła mediatorka Marta Łazarczyk. Dr Jerzy Grad podjął temat odpowiedzialności za bezpieczeństwo dzieci podczas lekcji, wyjść i wycieczek. Spotkanie otworzyło cykl doskonalenia w nowym roku szkolnym. Połączyło codzienne wyzwania z przygotowaniem do reformy edukacji „Kompas Jutra”. Dyrektorzy będą mogli rozwijać wybrane tematy podczas szkoleń w swoich placówkach, dobierając je do potrzeb nauczycieli i uczniów.
