W ramach konkursu zlecane będą w szczególności zadania polegające na czynnej ochronie bioróżnorodności i krajobrazu poprzez wypas kulturowy owiec na terenie jednego z 10 regionów Małopolski: Babiej Góry, Orawy, Gorców, Spiszu, Pienin i Małych Pienin, Podhala nowotarskiego (powiat nowotarski), podtatrzańskiego, nowosądeckiego, gorlickiego i limanowskiego.
Wymagania:
- zaangażowanie minimum 1 osoby – bacy na każdy obszar wypasowy,
- posiadającej doświadczenie w wypasie owiec przez minimum 1 okres wypasu owiec,
- dysponującej owcami w ilości 5 – 10 szt. owiec na 1 ha powierzchni wypasowej regionu.
Do realizacji zadania zostanie wybrana i sfinansowana jedna oferta obejmująca wypasem minimum 75 % powierzchni danego regionu.
Uprawnione organizacje pozarządowe mogą składać oferty w otwartym konkursie ofert na realizację zadania publicznego Województwa Małopolskiego do dnia 19 lutego 2026 r. Szczegóły dotyczące składania ofert zawarte są w Regulaminie Konkursu BIP.
Aplikacja mapowa prezentująca zasięg terytorialny wypasu kulturowego owiec w ramach otwartego konkursu w 2026 r. dostępna jest na stronie Mapy Małopolski.
Łączne wsparcie wypasu kulturowego owiec z budżetu samorządu województwa małopolskiego w ramach czterech edycji w latach 2022-2025 wynosi: 7 870 000 zł. Co roku w ramach konkursu około 100 baców wypasa owce na ponad 3 tysiącach hektarów.
Bacowanie czyli praktyka kulturowego wypasu owiec w polskich Karpatach, zostało wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w 2022 roku. Wpisu, na wniosek przedstawicieli Związku Podhalan, dokonał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tym samym bezsprzecznie zostało potwierdzone, iż sięgająca XIV wieku tradycja wypasu zwierząt na łuku Karpat od Beskidu Śląskiego po Bieszczady, stanowi podstawę tożsamości lokalnej ludności oraz źródło jej kultury, obrządków i utrzymania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Dla lokalnej społeczności wypas owiec stanowi również istotny aspekt ekonomiczny oraz podstawę do otrzymania surowców niezbędnych do wytwarzania produktów tradycyjnych, zarejestrowanych jako Chronione Nazwy Pochodzenia tj. bryndza podhalańska, oscypek, redykołka oraz Chronione Oznaczenie Geograficzne- jagnięcina podhalańska. Zaniechanie wsparcia przyczyniłoby się nie tylko do utraty dotychczasowych efektów działań prowadzonych przez Samorząd Województwa Małopolskiego, ale też do odpływu baców do sąsiednich województw, gdzie dostępne jest wsparcie finansowe.
Polska jest stroną Ramowej Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat. Do obszarów regulowanych Konwencją należą m.in.: ochrona i zrównoważone użytkowanie różnorodności biologicznej i krajobrazowej, zrównoważone rolnictwo i leśnictwo, zrównoważona turystyka oraz dziedzictwo kulturowe i wiedza ludowa i podnoszenie świadomości.
Podczas 12 posiedzenia Krajowego Komitetu Sterującego Konwencji Karpackiej przedstawiono informację, iż rok 2026 został wyznaczony przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) międzynarodowym rokiem pasterstwa. Z pewnością będzie to okazja do wyeksponowania tematyki podczas licznych przedsięwzięć.
Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Malopolskiego
